Hoge Raad beoordeelt levenslange gevangenisstraf

Rotterdam, 10-08-2016

De Nederlandse levenslange gevangenisstraf is in strijd met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM). Dat heeft de hoogste Nederlandse rechter, de Hoge Raad, op 5 juli 2016 geoordeeld in een zaak.

Bij een levenslange gevangenisstraf moet na verloop van tijd een reële mogelijkheid tot herbeoordeling bestaan die kan leiden tot verkorting van de straf of (voorwaardelijke) vrijlating, aldus de Hoge Raad. De veroordeelde mag dus niet ieder perspectief op vrijlating worden onthouden.

Volgens de Hoge Raad moet bij de herbeoordeling onder meer de vraag aan de orde komen of zich zodanige veranderingen aan de zijde van de veroordeelde hebben voltrokken en zodanige vooruitgang is geboekt in de resocialisatie, dat verdere gevangenisstraf niet langer is gerechtvaardigd. De herbeoordeling dient niet langer dan 25 jaar na oplegging van de levenslange gevangenisstraf plaats te vinden. Na die termijn dient periodiek de mogelijkheid van herbeoordeling te worden geboden. Ook is het volgens de Hoge Raad van belang dat de veroordeelde zich tijdens de levenslange gevangenisstraf moet kunnen voorbereiden op een eventuele terugkeer in de samenleving (resocialisatie).

De Hoge Raad overweegt dat er op dit moment in Nederland geen mogelijkheid tot herbeoordeling is die voldoet aan de eisen. De huidige mogelijkheden tot bekorting van de levenslange gevangenisstraf in het kader van de bestaande gratieprocedure en/of door tussenkomst van de burgerlijke rechter, zijn ontoereikend.

De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie heeft op 2 juni 2016 wijzigingen ten aanzien van de uitvoering van de levenslange gevangenisstraf aangekondigd. In afwachting van de verdere politieke besluitvorming houdt de Hoge Raad de behandeling van deze zaak aan tot 5 september 2017.

Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u uiteraard contact met ons opnemen.

-

Renée Boonstra in Strafrecht.